Unutulmayanlar: Barings Bank Olayı

Unutulmayanlar: Barings Bank OlayıUnutulmayanlar: Barings Bank Olayı
Barings Bank - Görsel: The Guardian

Tarihte Barings Bank Olayı ya da Skandalı olarak bilinen olay İngiltere’nin köklü bankalarından Barings’in batması ve yalnızca 1 sterlin karşılığında ING Bank’a satılmasıyla sonuçlanmıştır.

Barings Bank sebep battı?

Yıl 1993, Nicholas William Leeson, Barings Bank’ın vadeli işlem sözleşmeleri yapan Singapur’daki yatım bankacılığı iştirakine genel Müdür olarak gönderilir. Barings Bank’ı iflasa götüren süreç de böylece başlamış olur.

William Leeson, bankanın Singapur iştirakine alım-satım masasında aynı vakitte da muhasebe ve kayıt süreçlerinin yönetildiği operasyon masasından mesul olacak şekilde görevlendirilmiştir. Teamüller gereğince operasyon masası alım-satım masası üzerinden gerçekleştirilen işlemleri teyit eder ve muhasebe kayıtlarını denetim ederek, işlemlerin belirlenen limitler kapsamında gerçekleştiğinden güvenilir olur. Bu sebep le operasyon ve alım-satım masalarının mesul luklarının birbirisinden katiyen ayrılması gerekir.

Barings Bank, Singapur operasyonunda bu teamülleri uygulamamıştır. Barings’in en büyük hatalarından birisi de Leeson’ı tüm bu operasyonların başına yegâne yetkili olarak atamasıdır.

1994 yılına gelindiğinde Singapur operasyonu kapsamında yapılan muhasebe hatası 20.000 sterlin tutarındaki parayı kayıtlardan silmiştir. William Leeson, muhasebede yapılan bu hatayı yönetime bildirmek yerine, meşhur 8888 numaralı hesabı açmış ve 20.000 sterlin tutarındaki zararı gizlemiştir.

Bankalarda vakit vakit çalışan personellerin, istemeden yapabildiği bu tip hatalar aynı vakitte bilinçli olarak da yapılabilmektedir. Bu sebep le Barings Bank vakası yönetim hatalarını ve insan davranışlarındaki zafiyetleri açıkça göstermesi bakımından öğretici bir mevzu olarak kullanılmaktadır.

1994 yılının sonlarına gelindiğinde William Leeson, ortaya çıkardığı 20.000 sterlinlik zararı örtbas edebilmek için banka adına birçok pozisyon açarak, hesap üzerinden yetkisiz işlemler yapmayı sürdürmüştür. Bir süreliğine zararı kapatsa da Leeson, yetkilerini suistimal etmeyi sürdürmüş ve daha büyük pozisyonlar açmıştır. Aynı yıl Barings Bank’ın Singapur birisimi kendisine en yakın rakibinden 8 kat daha fazla pozisyon alarak yaklaşık 20 milyon dolar kar elde etmiştir.

Bu noktaya gelindiğinde ticari bankacılık alanında kâfi bilgiye sahip olmayan ve uzmanlaşamamış Barings yönetimi risksiz pozisyonlardan bu kadar yüksek kar elde edilebiliyor olmasını sorgulamamış ve tecrübesizlikleri yüzünden banka batana kadar yaşanan durumun farkında olamamışlardır.

Leeson, Barings yönetiminin tecrübesizliği yüzünden pozisyon alımlarını sürdürmüş, Singapur ve Osaka borsalarında inanılmaz karlar elde etmiştir.

95’li yıllara gelindiğinde, 17 Ocak 1995 yılında Japonya’yı vuran Büyük Hanşin Depremi’nin ardından asya piyasasında yaşanan büyük düşüşler, Leeson’ın kayıplar yaşamasını sağlamış ve 25 Şubat 1995 tarihinde yaşanan skandal ortaya çıkmıştır. Banka zararını 59 milyar yen olarak açıklamıştır. Barings Bank, 1995 Mart ayında ING Bank’a yalnızca 1 sterline satılmıştır.

Eğer ilginizi çekiyorsa, mevzuyla alakalı Barings Bank olayının anlatıldığı 99 yapımı Rogue Trader -Türkçe: Büyük Kumar- adlı filmi izleyebilirsiniz.


loading...

Yorumunuzu Bırakın