Geleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklar

isminı Keltik mitolojisindeki gök gürültüsü ve senedırımlar tanrısından meydan “Taranis” adlı tayyare İngiltere’nin çokuluslu koruma şirketi BAE Systems’ın da en tuhaf görünen hava vasıtası

işletme gri, pürüzsüz kanatları geriye doğru uzanan kama şeklindeki bu İnsansız cenk Uçağı (UCAV), yahut umumi isimiyle insansız hava vasıtası (İHA) için “İngiltere’de üretilen en gelişmiş cenk uçağı” diyor.

Geleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklarGeleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklar

Taranis, çatışma bölgelerinde uzun menzilli atışlar yapabilecek insansız cenk tayyarelarının bir prototipi olarak dizayn edildi

İngiltere’nin en yeni cenk uçağı ‘Thyphoon’ modelinin 2030 senesinde yenisiyle değiştirilmesi planlanıyor. Taranis projesinin başarısı, İngiltere Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne istikbalte kullanacağı pilotlu ve pilotusuz cenk tayyareları hakkında karar vermesi için muavin olacak.

Taranis hakkındaki detaylar saklı tutuluyor. ama boyutları takriben Hava Kuvvetleri’nin mevcut eğitim uçağı Hawk kadar.

İzini kaybettiren egzoz

Düşük radar kapasitesi ve kızılötesi ışınlarla nesneleri tespit etme bilhassarine sahip olacak şekilde dizayn edilen Taranis’in gelişmiş bir egzoz sitemi mevcut Motorlarının ısısıyla çıkabilecek izlerin takip edilmemesi ve vurulmama sı için değişik bir yegânenolojiye sahip.

koruma şirketi BAE Systems’la Taranis’in imalatı için ortak çalışan Rolls-Royce’un araştırma geliştirme ünitesi başmühendisi Conrad Banks, “Yapmamız gereken gaz türbinini tama men cenk uçağının bedenine iliştirmekti” diyor.

BAE Systems, bu hafta tertip edilen Farnborough uluslararası Havacılık Fuarı’nda, Taranis’in ismi saklı tutulan bir bölgede yaptığı test uçuşlarını ve gelişmiş saklılik yetenekleriyle alakalı son havadisleri paylaştı.

Geleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklarGeleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklar

BAE Systems’ın geleceğin cenk tayyareları mühendisliği ünitesi müdürü Chris Garside “Taranis projesi, İngiltere hükümeti ve İngiltere sanayisini nasıl bir arada çalışabileceğini gösteren muazzam bir örnek” yorumunu yapıyor.

Avrupa’nın yegâne insansız cenk uçağı projesi Taranis değil. Kanalın derhal öbür ucu Fransa’da da, Dassault Aviation adlı havacılık işletmesı, Neuron adlı eş bir cenk uçağının denemelerini yapıyor.

İngiltere – Fransa ortaklık yapıyor

Fuarda ayrıca, Fransa ve İngiltere, 2 sene boyunca cenk tayyareları sistemlerinin gelişimi için 120 milyon sterlin’lik (205 milyon dolar) ortak çalışma planını açıklismi.

Proje dahilinde Taranis ve Neuron’un denemelerinden alınan dersler de birleştirip ortak çalışma yürütülecek.

Fransa geçen sene, bütçe kaygılarını göz önünde bulundurarak ABD’nin akıl Reaper model insansız hava vasıtasından almaya karar verdi.

Avrupa devletleri, yegâne başlarına insansız cenk tayyareları için etkin bir pazar olacak kadar büyük değil. Dolayısıyla, bu sistem yalnız öbür ülkelerle birlikte çok uluslu İHA’lar geliştirmeleri durumunda ekonomik olabilir.

Farnborough fuarında, her türden, her boyuttan insansız hava vasıtasına (İHA) sahip olan 80 işletme mevcut ama bu İHA’ların çoğu silah taşımaya uygun tasarlanmamış. Büyük çoğunluğu bilgi taşımak ve rasat emelli geliştirilmiş.

Dünyanın en sık İHA kullanan ünitesi ABD silahlı kuvvetleri, 8 bin İHA’ya sahip olabilir ama sadece yüzde 1’i silahlı.

İnsanlı ya da insansız, cenk tayyareları geliştirmenin ve üretmenin yüksek fiyatlı olduğu, ekonomik bir gerçek.

Taranis şimdiden 185 milyon sterline mal oldu. yine de, artan maliyetlerine karşın İHA’lar bütün Dünya umumiinde hava kuvvetlerinde mühim bir rol oynama ya devam edecek.

Geleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklarGeleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklar

Bunun nedeni ise açık: İnsansız hava araçları sıkıcı ama karmaşık meseleleri çabucak halledebiliyor. Yapamismikları şey ise, nüanslara dayanan kararlar alabilmek. Bu nedenle hem pratik hem de ahlaki nedenlerle yakın zama n içerisinde bu insansız araçların insanlı tayyareların yerini tama men aldıklarını görmemiz olası olmayacak.

Geleceğin cenk ları açısından daha olası olan ise, insansız araçların insanlılarla birlikte iş görmesi. ama bu kadar değişik sistemlere sahip yapıları yakın şekilde çalıştırma konusu henüz üzerinde çalışılmaya başlanmış bir sorun

Bu sene kafanda Dassault’un Neuron İHA’sı, insansız cenk tayyareları açısından mühim bir ilki gerçekleştirdi ve yanında bir öbür cenk uçağı olan Fransa’nın son model insanlı jeti Rafale ile birlikte uçtu.

cenk uçağı şeklinde üretilecek

ama insansız cenk araçları Taranis ve Neuron gibi İHA’lara benzemeyebilir. İnsansız cenk araçları, şu anda mevcut olan ve durumu hazırda pilotların kullandığı cenk jetlerinin insansız sürümleri olabilir.

İsveç’in Saab işletmesı, Gripen tipi çok emelli cenk uçağının insansız modelini geliştirme fikrini değerlendirmeye aldı.

Saab’ı bu fikre iten sebep ise, hava kuvvetleri için, bir tradisyonel tayyare bir de insansız cenk uçağı icat etmek yerine yegâne tip bir tayyare gövdesi geliştirmenin daha ucuz olacağı gerçeği.

Saab genel Müdürü Hakan Buskhe, “Bu, bir uçağın muhtelif görevler için pilotlu mu pilotsuz mu uçacağına değin kararlar alınırken uygun maliyetli çözümler bulma arayışıyla alakalı” diyor.

sadece İsveçliler değil, Boeing de F-16 cenk tayyareları için eş bir değerlendirme yapıyor.

Avrupalı politikacıların askeri İHA’larla alakalı karşılaştıkları zorluklara karşın, global İHA pazarı, son senelarda bir hayli ülkede kısıtlanan askeri bütçelerin büyük oranda haricinde tutuluyor.

Pazar seneda yüzde 5’e yakın büyüyor ve İngiliz danışmanlık şirketi IHS’nin profesyonellerine göre istikbal 10 seneda da büyümeye devam edecek.

Pazar, 2014 ve 2023 seneları arasında 90 milyar dolara kadar çıkacak.

ama , bu büyümeyi sağlayacak olan, kısa vadede küçüleceği öngörülen ABD koruma pazarı olmayacak.

Rusya ve Çin pazarı büyütüyor

İHA pazarının ABD haricinde senelık büyüme oranının da istikbal on seneda yüzde 10 yahut daha fazla olacağı öngörülüyor.

IHS danışmanlık kuruluşundan İHA uzmanı Derrick Maple, “Bu oranın çoğu, kendi sanayilerini geliştiren Rusya ve Çin’den geliyor” diyor ve ekliyor:

Geleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklarGeleceğin savaş teknolojisi: İnsansız uçaklar

“Öncelikli talepleri kendileri için kullanmak ama bilhassa Çin’in ihraç etme arzusu mevcut ”

uzman Rusya’nın da ‘istikbal on seneda 10 milyar dolardan fazla harcama ama cında olduğunu’ belirtiyor ve “İnsansız cenk araçları üretecekler” diyor.

Taranis’in başarısına karşın, Avrupalı ülkelerin, 2030 seneı ardından pilotlu cenk tayyarelarının yanında kendi insansız cenk tayyarelarını üretip üretmeyecekleri henüz kesin olarak bilinmiyor.

İHA uzmanı Maple, “Çok uluslu programların geliştirilmesi politik olarak zorlayıcı bir durum” diyor ve şöyle devam ediyor:

“ama bana göre bunun üstesinden gelmek Avrupa için bir gereksinim aksi halde ABD ve İsrail’e bağımlı olmaya devam edecekler.”

Kaynak:BBC Türkçe

loading...

Yorumunuzu Bırakın