Evrenin sonuna dair dört teori

bilim insanlarına göre evren 4 şekilde son bulabilir: büyük donma, büyük çökme, büyük değişim, büyük parçalanma.

bilim insanları 6 milyar sene sonra Alem’nın muhtemelen yok olacağına inanıyor. Güneş sönerken kızıl bir llakin dönüşüp gezegenimizi yutunca…

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

oysa Alem güneş sistgüvenilirdeki gezegenlerden yalnızca birisisisi ve Güneş, galaksideki milyarlarca sene dızdan birisisisi ve evrenin yalnızca görebildiğimiz kısmında surat milyarlarca galaksi mevcut Onların sonu nasıl olacak? Evren nasıl sona erecek?

Bu mevzuda daha az düşünce birliği mevcut Hatta evrenin birden ve kati bir sonu olacak mı yoksa yavaş yavaş mı kaybolacak onu da bilmiyoruz. mevcut fizik bilgimiz evrenin altüst oluşuna değin birkaç senaryo sunuyor.

Büyük Donma
Evren ortaya çıktığı ilk günden bu yana genişliyor.

Evrenin sonu ile alakalı ilk ipucu termodinamiğe, ybirden ısı devinim ilmine dayanıyor. ama evrenin ısıya dayalı ölümünden ateşte yanıp kavrulma anlaşılmlakinlı. bilakis ısı farklarının ölümü olarak düşünülmeli.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

Bu kulağa daha az korkunç gelse de aslında ısı ölümü yanıp kül olmaktan daha kötü. Çünkü hayattaki her şey ısı değişiklığı gerektirir. Örneğin arabanın çalışması için motorun içinin dışından daha sıcak olması gerekir. Yediğimiz gıdalar güneş ile evrenin kafaka kısımları arasındaki büyük ısı farkı sebebiyle mevcut dırlar.
Galaksiler birbirisisisinden uzaklaşıyor.

ama evrende ısı ölümü kafa gösterdiğinde her yerde her şey aynı ısıda olacaktır. Her sene dız ölecek, her madde çürüyecek, geriye parçacıklardan ve radyasyondan oluşan seyrek bir karmaşa kalacaktır. Hatta bu karmaşanın enerjisi de evrenin genişlemesi sebebiyle zlakinnla son bulacak, her şey derhal derhal sıfıra indirgenmiş olacaktır.

Bu ‘Büyük Donma’ nihayetinde evren, her yanı soğumuş, ölü ve boş bir hale gelecektir. 1800’lerde termodinamik ilmi geliştikten sonra, evrenin yalnız bu şekilde sona ereceği düşünülüyordu. ama 100 sene önce Albert Einstein’in geliştirdiği genelizafiyet kuramı evren için daha kötü bir son öngörüyordu.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

‘Büyük Çökme’ sonucu evren kendi içine doğru çökebilir.

genel görelilik madde ve enerjinin uzayı ve zlakinnı yamultup çarpıttığını anlatım ediyor. Uzay-zlakinn ve madde-enerji arasındaki bu münasebet tüm evren için geçerlidir. Einstein’a göre evrendeki maddeler evrenin nihai kaderini belirleyecektir.

Büyük Çöküş
Bu kuramye göre evren bir tüm olarak ya genişliyor ya da daralıyordur; aynı büyüklükte kallakinz. 1917’de bu sonuca mevcut an Einstein kendi kuramıne inanmakta zorluk çekiyordu.
1929’da Amerikan gökbilimci Edwin Hubble evrenin genişlediğine değin kanıtları ortaya koydu.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

eğer evren genişliyorsa bir zlakinnlar şimd2nden daha ufak olmalıydı. Buna dayanarak Büyük Patllakin kuramı ortaya sürüldü: bir zlakinnlar inanılmaz ufak olan evren kısa sürede genişlemişti. Bu Büyük Patllakin’dan geriye kalan parıltıyı bugün bile kozmik mikrodalga arka plan radyasyonda, göksuratünde her yönde görülen radyo dalgalarında görebiliriz.

Kozmik mikrodalga

O halde evrenin sonu kolay bir soruya bağlı: Evren genişlemeye devam edecek ve bu genişleme ne hızda olacak?

Madde ve fer gibi normal şeyler içeren bir evren için bu sorunun yanıtı ne kadar şey olduğuna bağlı. Daha fazla şey daha fazla yerçekimi demektir ki bu da şeyleri birbirisisisine doğru çekerek genişlemeyi yavaşlatır.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

Bu şeylerin miktarı kritik eşiği geçmediği sürece evren sonsuza kadar genişlemeye devam edecek ve nihayetinde ısı ölümüyle donma noktasına gelip yok olacaktır.

ama çok şey mevcut sa evrende genişleme yavaşlayacak ve son bulacaktır. Sonra evren zlakinnla küçülmeye kafalayacak, ısınacak, dolulaşacak ve içine çökecek, ybirden Büyük Patllakinnın bilakis Büyük Çöküş yaşanacaktır.
Tümüyle boş uzay bile enerji içerir.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

20. suratsene ın büyük bölümünde astrofizikçiler bu senaryoların hangisinin gerçekleşebileceği hakkında güvenilir değildi. Bunun için uzayda ne kadar şey olduğunu tespit etmeye çalıştılar. O kritik eşiğe çok yakın olduğumuz sonucuna mevcut dılar. Ybirden evrenin sonu belirsizliğini koruyordu.

ama 20. suratsene nihayetinde hal değişti. 1998’de birbirisisisiyle müsabaka halinde olan 2 ayrı astrofizikçi ekibi şaşırtıcı bir duyuruda bulundu: evrenin genişlemesi hızlanıyordu.

Normal madde ve enerji evrenin bu şekilde davranmasına yol açmazdı. Bu “karanlık enerji” olarak anlatım edilen yeni bir enerji türünün mevcut lığını haber veriyordu.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

Karanlık enerji evreni genişletiyordu. Onun ne olduğu hakkında henüz fazla bir şey bilmiyoruz lakin evrendeki enerjinin suratde 70’inin karanlık enerji olduğu ve bu oranın zlakinnla yükseliş gösterdiği düşünülüyor.

Hayalet karanlık enerji her şeyi yok edebilir.

Karanlık enerjinin mevcut lığı, evrendeki şeylerin miktarının onun nihai kaderini belirlemeyeceğini gösteriyordu.

bilakis evreni bu karanlık enerji kontrol ediyor, onun genişlemesini sürekli hızlandırıyordu. Bu ise Büyük Çöküş senaryosunu devre dışı bırakıyordu.
ama bu Büyük Donmanın kaçınılmaz olması manasına da gelmiyor. diğer olasılıklar da olası

Büyük Değişim
Evrenin sonu ile alakalı ileri sürülen bir kafaka kuram ise kozmosun değil de atom altı parçacıkların incelenmesine dayanıyor. bilim kurgu romanlarına has bir kuramye benzetilen bu kuram evrenin sonuna değin en tuhaf öngörüleri içeriyor.
Saf suyu tertemiz bir cam bardağa koyup sıfırın altı bir dereceye kadar soğutursanız su donma noktasının altında bile süper soğuk bir halde sıvı olarak kalmaya devam edecektir. Suda herhangi bir parçacık olmadığı ve bardakta da pürüz bulunmadığı için buzun oluşması olası olmayacaktır. ama bardağa bir adet buz kristali bıraktığınızda su hızla donacaktır.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

Büyük Patllakin sonucu evren oluştu.

Aynı şey uzayda da olabilir. Kuantum fiziğine göre, tümüyle bol bir vakumda az miktarda enerji mevcut dır. ama daha az enerjisi olan kafaka bir vakum da olabilir. Ybirden evren bir bardak süper soğuk su gibidir. yalnız daha az enerjili vakumun bir ‘baloncuğu’ kafa gösterinceye kadar mevcut lığını sürdürecektir.

Neyse ki bildiğimiz böylesi bir baloncuk yok. ama kuantum fiziğine göre, daha düşük enerjili bir vakum mevcut ise, onun bir baloncuğu bir gün evrende bir yerde ortaya çıkacaktır.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

Bu ise yeni vakumun, etrafındaki eski vakumu ‘dönüştürmesine’ sebep olacaktır; yalnız baloncuk neredeyse fer hızıyla genişleyeceği için gelişini göremeyeceğiz.

Bu baloncuğun içinde her şey, elektron gibi kolay parçacıkların özellikleri tümüyle değişik olabilir. Bu ise kimya yasalarının yegânerar yazılması ve hatta atomların oluşmasının önlenmesi manasına gelebilir.
Galaksileri daha ne kadar görebileceğiz?

Bu Büyük Değişim’de insanlar, gezegenler ve hatta sene dızlar yok olacaktır. Bu değişimin peşinden karanlık enerji de muhtemelen değişik devinim edecek, evrenin genişlemesini hızlandırma yerine evreni kendine çekerek Büyük Çöküş’e yol açabilecektir.

Büyük Parçalanma
Dördüncü ihtimal ise gene karanlık enerjiyle alakalı. Oldukça spekülatif ve ihtimal dışı görülse de henüz tümüyle bertaraf edilmiş değil. Karanlık enerji sandığımızdan daha kuvvetli olabilir ve Büyük Değişim, Donma ya da Çökme olmadan da kendi kafaına evrene son verebilir.

Karanlık enerjinin enteresan bir özelliği mevcut dır. Evren genişledikçe doluluğu sabit kalır. Ybirden hacmi artan evrende aynı doluluğu korumak için zlakinnla daha fazla karanlık enerji ortaya menfaat Bu enteresan olsa da herhangi bir fizik kuralına aykırı değildir.

Peki evren genişledikçe karanlık enerjinin doluluğu da artsa, ybirden karanlık enerjinin artış miktarı evrenin genişlemesinden daha süratli olsa ne olur? Robert Caldwell’in “hayalet karanlık enerji” ismini verdiği bu hipotez evren için daha da enteresan bir son öngörüyor.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

‘Büyük Parçalanma’ sonucu gezegenler ve sene dızlar parçalanabilir.

Bugün için karanlık enerjinin doluluğu Alem’nın doluluğundan, hatta Alem’dan daha az dolu olan Slakinnyolu galaksisinin doluluğundan daha düşük. ama zlakinnla hayalet karanlık enerjinin doluluğu arttıkça evreni parçalayabilir.

Bu kuramye göre hayalet karanlık enerji Slakinnyolu galaksisini parçalayıp içindeki sene dızları savuracak, sonra da karanlık enerjinin çekim gücü Güneş’in Alem üzerindeki çekim gücünden fazla olduğu için güneş sistemi bozulacak, Alem patlayacak, evrenin patllakinsından derhal önce de atomlar parçalanacaktır. Caldwell buna Büyük Parçalanma ismini veriyor, ama bu kuramnin saçmalığını kendisi de kabul ediyor.

Hiç ümit yok mu?
tüm bu kuramlerden yola çıkarak evrenin sonunu muhtemelen bir Büyük Donma, peşinden gelen Büyük Değişim ve son noktayı koyacak olan bir Büyük Çöküşe bağllakink olası
Evren oluştuktan derhal sonra hızla şişmeye kafaladı.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

ama bunlar trilyonlarca sene ardından yaşanabilecek türden olaylar. İnsanın endişelenmesini gerektirmiyor ybirden. hâlihazırda o tarih gelmeden önce kişinin yaşayacağı genetik değişim muhtemelen onu tanınmaz kılacaktır. ama insan ya da kafaka bir zeka sahibi canlı tüm bu olaylardan kurtulabilir mi?
Fizikçiler karanlık enerjinin keşfinden sonra biraz daha kötümser bakıyor evrenin sonu problgüvenilire Evrenin genişlemesi hızlanıyorsa kafaka galaksilerden uzaklaşacağız ve alabileceğimiz enerji zlakinnla azalacak demektir.

ama bu hızlanmanın sebep ini bilmediğimiz için genişlemenin devam edip etmeyeceğini de bilmiyoruz. ama evren genişledikçe hızlanmanın da yavaşlayacağına inanılıyor. O zlakinn daha ümit mevcut demektir.

Peki genişleme yavaşllakinz ya da Büyük Değişim gelirse ne olur? Bazı fizikçiler deli bir öneri getiriyor: Evrenin nihayetinden kurtulmak için laboratumevcut da kendi evrenimizi kurup içine atllakink. yalnız bunun günümüz yegânenolojisinin çok ötesinde bilgiyi ve büyük miktarda enerji gerektireceğini, hatta fizik kurallarının buna ruhsat vereceğinden bile güvenilir değiller.

ansızın fazla evren ve sürekli oluşmakta olan yeni evrenler olabilir.

Şimdilik bu mevcut sayım Doctor Who senaryolarına has görünüyor.
ama bir kafaka yol daha olabilir. Bu yaklaşım ise evrenin ilk genişlemesinin bir balon gibi anlık “şişme” sonucu olduğu kuramınden yola çıkarak bu şişmenin yegânerarlanmasını öngörüyor.

Evrenin sonuna dair dört teoriEvrenin sonuna dair dört teori

Hatta bu kuramye göre, bizim bulunduğumuz evren bir hayli evrenden yalnızca birisisisi ve bu çoklu evrende yegâne yegâne evrencikler mevcut Bizimki donsa bile çoklu evren sonsuza kadar mevcut olmaya devam edecek ve ortaya çıkan yeni evrenciklerde yeni yaşamlar olacaktır.(BBC Earth)

loading...

Yorumunuzu Bırakın