Borsaya Yeni Başlayanlar için 5 Tavsiye

YatırımBorsa Borsada pay senedi yatırımı yapmaya ilk kere başlıyorsanız bu tavsiyeler işinizi kolaylaştırabilir.
Borsaya Yeni Başlayanlar için 5 TavsiyeBorsaya Yeni Başlayanlar için 5 Tavsiye
Wall Street’in Yalnız Kurdu olarak da bilinen Bernard Baruch, 1910 yılında, henüz 30 yaşındayken New York menkul Kıymetler Borsası’nda (NYSE) 30 yaşında bir koltuk sahibi ve ABD’nin en önemli finans adamlarından birisi oldu. Baruch işinin ehli birisi olmasına rağmen borsa yatırımlarını katiyen hafife meydan birisi değildi. Kendisinin şöyle bir sözü vardı:“Menkul kıymetler borsasının ana amacı olabildiğince çok insanı aptal durumuna düşürmektir.” Yatırım ve kişisel finans konularında 15 adet kitap yazmış olan muharrir Ken Little‘a göre de “Eğer bireysel bir yatırımcıysanız bilmeniz gereken ilk şey sistemin kartları her vakit kendi lehine göre karacağıdır.” fakat aynı vakitte gerçekten yüz binlerce insan Borsa İstabul’da, NYSE’de ya da NASDAQ’da yahut başka bir taşınır kıymetler borsasında pay senedi ticareti yapmakta ve başarılı olmaktadır. Bu işten akça kazanmak ve kârlı bir sonuç çıkarmak şans işi değildir. Aksine, milyonlarca yatırımcının deneyimlediği sayısız pay senedi döngüsünden öğrenilmiş birkaç kolay prensibi uygulamaya bağlıdır. Her ne kadar zeka her işte bir avantaj sağlasa da yüksek IQ sahibi olmak başarılı bir yatırımcı olmanın koşulsuz ön şartı değildir. Magellan Fonunda 1977 – 1990 arası çalışmış meşhur portföy yöneticisi, pay senedi yatırımcısı ve Borsa’da yegâne Başına; Borsayı Yenmek adlı borsa kitaplarının da yazarı olan Peter Lynch‘e göre ilkokul beşinci sınıf matematiğini yapabilecek zekaya sahip olan herkes borsayı takip edebilir. Borsa Yatırımına Yeni Başlayanlara Tavsiyeler Herkes varsıl olmanın en basit ve çabuk yolunu arıyor. Bizi piyangoyu tutturmaya götürecek olan saklı bir anahtar ya da ezoterik bir bilgi parçasını sürekli arıyor oluşumuz galiba insanlık olarak doğamızda mevcut Bazen bazı insanlar piyangoyu tuttursa yahut bir yılda elindeki pay senetlerine yatırdıkları paranın dört katını kazansalar da bu çok ender olan bir şey çünkü borsada işi şansa bırakmak ya çok aptal, ya da çok çaresiz insanların uygulayacağı bir strateji. Başarıya ulaşma görevimizde genelde aradığımız ve kullanabileceğimiz en güçlü araçlar olan 2 şey var; vakit ve bileşik faizin büyüsü. Düzenli yatırım yapmak, gereksiz yere finansal risk almaktan kaçınmak ve paranızın önünüzdeki yıllar boyunca sizin için akça kazanmasına ruhsat vermek, söz gelimi paradan akça kazanmak ciddi gelirler elde etmenin kesin bir yoludur. İşte size borsada yatırıma başlarken prensip edinmeniz gereken bazı ipuçları. 1. Uzun Vadeli amaçlar Koyarak Başlayın Borsada ne için yatırım yapmayı düşünüyorsunuz? Paranızı nakit olarak ne vakit almanız gerek; altı ay sonra mı, bir yıl sonra mı, beş yıl sonra mı ya da daha uzun bir süre sonra mı? Emeklilik için mi yatırım yapıyorsunuz yoksa üniversite ücretinizi karşılamak, hane almak, gayrimenkul işine girmek yahut ailenize miras bırakmak için mi? Yatırım yapmaya başlamadan önce amaçlarınızı ve borsa içerisinde tuttuğunuz parayı ne vakit arka çekeceğinizi belirlemelisiniz. Eğer yaptığınız yatırımı birkaç yıl içerisinde arka çekecekseniz, kısa vadeli yatırımlar gibi başka bir yatırım seçeneği düşünün; borsa her an bir yerden patlamaya müsait bir yapıya sahip olduğu için paranızın ona ihtiyacınız olduğu anda elinize tam olarak döneceğinin bir garantisi yoktur. Yatırıma başlamak için ne kadar paraya ihtiyacınız olduğunu (10 liraya bile pay senedi ya da pay senedi ağırlıklı borsa yatırım fonları alabilirsiniz. Bundan kastım ortaya koyduğunuz para ve kazanç beklentisidir) ve bu paraya ne vakit ihtiyacınız olduğunu bilerek devinim ettiğinizde ne kadar yatırım yapmanız gerektiğini ve yaptığınız yatırımların istenilen sonucu elde etmesi için ne kadar kâr elde etmeniz gerektiğini hesaplayabilirsiniz. Unutmayın ki, portföyünüzün büyümesi birbiri ile ilişkili üç esas faktöre bağlıdır; Yatırdığınız akça Paranızdan yıllık kazandığınız net kâr Yatırımınızın ne kadar vakite yayıldığı (yıllık yahut başka bir vakit periyodu şeklinde) Bu işin ülküsü mümkün olduğunca erken zamanda pay toplamaya başlamak, mümkün olan en fazla hisseyi toplamak ve risk tercihinize göre meydana gelebilecek en kârlı fiyata, en doğru vakitte satmaktır. iki Risk Toleransınızın Farkında Olun Ris toleransı ya da risk tercihi genetik tabanlı psikolojik bir özelliktir ama bu özelliği eğitim, gelir düzeyli ve mal varlığı gibi etmenler müspet yönde (bunlar arttıkça risk toleransının az miktarda da olsa artar), yaş ise menfi yönde (Jim Cramer’ın da söylediği gibi bir insan yaşlandıkça risk toleransı azalır) etkiler. Risk toleransınız, sizin risk altındayken ne derecede endişeli olduğunuzdur. Risk toleransı psikoloji alanında ise şöyle tanımlanır; “Bir insanın daha iyi bir sonuç elde edebilmek adına daha kötü bir sonucu deneyimleme riskini almaya olan yatkınlık seviyesidir.” Diğer bir deyişle 1000 lira kazanmak için 100 lirayı mı feda etmeye razı olursunuz yoksa 1000 lirayı mı? Her insanın risk tolerans seviyesi farklı olduğundan bu kavram için “ideal” bir denge yoktur. Risk toleransı denilen şey bir insanın risk tanımına da bağlıdır. Örneğin yirminci yüzyılın başında arabaya ya da uçağa binmek büyük bir risk sayılıyorken bugün bu eylemler o kadar da riskli değiller. Hatta tam bilakis bugünün insanı cet binmeye alışık olmadığından günümüzde cet bindiğinizde attan düşmeniz yahut atın sizi üstünden atması riski daha yüksektir. Bakış açısı, özellikle yatırım hakkında çok önemlidir. Yatırımlar hakkında bilgi dağarcığınızı genişlettikçe, örneğin; pay senedi nasıl alınır satılır, güncel dalgalanma (fiyat değişimi) ne vaziyette yatırımı paraya çevirmek ne kadar güç yahut ne kadar kolay gibi pay senedi yatırımcılığı da ilk işleminizi yapmadan önce sizin için düşündüğünüzden daha az riskli hale gelecektir. Sonuç olarak yatırım yaparken risk toleransınız değişmese bile bir şeyleri öğrendikten sonra riske bakış açınız değiştiğinden ilk yatırımınıza göre sonraki yatırımlarınızda daha az endişe duyacaksınız. Risk toleransınızın farkında olarak sizde endişe uyandıracak yatırımlardan kaçınabilirsiniz. umumi olarak konuşmak gerekirse sizi gece uyumaktan alıkoyacak hiçbir şeye yatırım yapmamalısınız çünkü endişe, korkuyu besler ve romantik tepkileri tetikleyerek stres altındaki kişinin mantıklı kararlar almasını önler. Finansal belirsizlik dönemlerinde sakin kalmayı başarıp analitik bir karar süreci izleyebilen yatırımcılar o belirsizlikten hep yenen çıkmışlardır. 3. Duygularınızı denetim Altına Alın ve İlk Önce Çıkış Stratejisi Belirleyin Borasada kâr elde ederek akça kazanmanın önündeki en büyük mani duyguları kontrol edip mantıklı kararlar verememektir. Kısa vadede şirketlerin fiyatları tüm yatırımcıların duygularının toplamıdır. Yatırımcıların büyük çoğu bir şirket için endişe duyarsa o şirketin pay fiyatları düşer ve aynı şekilde yatırımcıların çoğunun bir şirkete beslediği pozitif duygular pay senedi fiyatlarını yükseltir. Piyasa hakkında negatif düşünenlere ‘ayı’, pozitif düşünenlere ise ‘boğa’ denmektedir. Piyasanın faal olduğu saatlerde boğalar ve ayıların sürekli devam eden savaşı pay senetlerinin fiyatlarına iniş ya da çıkış olarak yansır. Bu kısa dönem hareketler şirketin mal varlığı ile alakalı yapılan sistematik analizlere ve mantığa bağlı olarak değil, dedikodular, spekülasyonlar ve umutlar başka bir deyişle duygular yüzünden olur. Bizim beklentilerimizden farklı oynayan pay senedi fiyatları bizde güvensizlik ve gerginlik yaratır. Elimdeki hisseleri çıkarıp zarar etmekten kaçınmam mı gerekiyor? Elimdeki hisseler belki yine yükselir diye tutmam mı lazım? Elimdeki hisseden daha fazla mı satın almam lazım? Bu soruların muallakta kalan cevapları uzman pay senedi yatırımcılarının dahi yaptığı hatalar arasında yer almaktadır. pay fiyatları beklenilen davranışları gerçekleştirdiğinde bile akla şu gibi soru gelebilir; ücretler düşmeden elimdekini çıkarıp bir an önce kâr mı etsem yoksa ücretler daha da yükselir diye pozisyonumu mu korusam? Bu tür düşünceler özellikle piyasadaki değişimleri her an takip eden biriyseniz beyninize hücum eder ve bir karar vermenizi sağlar. Burada yapacağınız hareketi belirleyen ana etmen duygularınız olacağı için büyük ihtimalle yanlış kararı vermeniz de kaçınılmaz olacaktır. pay senedi satın alırken bu hisseyi almak için iyi bir nedeniniz ve hisseyi elden çıkarmak için bu geçerli sebebe dayanan bir ücret çıtanız olmalı. Aynı vakitte özellikle yatırım yapma nedeniniz geçersiz hale gelirse yahut beklentileriniz karşılandıktan sonra elinizdeki pay ön gördüğünüz gibi devinim etmekten çıkarsa diye elinizdekileri nakde çevirecek bir kâr kotası da belirlemeniz mantıklı olur. Diğer bir deyişle pay alıp işin içine duygularınızı katmadan uygulayacağınız bir strateji belirlemeden önce mutlaka bir çıkış stratejisi planlayın. dört Önce Temellerden Başlayın İlk yatırımınızı yapmadan önce borsa piyasasının ve piyasayı oluşturan menkul değerlerin temellerini öğrenmeye vakit ayırın. Bu konuyla alakalı eski bir deyiş vardır; burası taşınır kıymetler borsası değil, bir pay pazarı. Eğer borsa yatırım fonu (ETF) almayacaksanız pazarın bütününden çok birbirinden ayrı taşınır değerlere odaklanacaksınız demektir. Tüm hisselerin yegâne bir noktaya doğru devinim ettiği çok ender görülen bir şeydir. Piyasanın ortalaması 100 puan yahut daha fazla bile düşse fiyatları yükselen hisseler illaki olacaktır. Borsada ilk yatırımınızı yapmadan önce şunlar hakkında bilgi sahibi olmalısınız: Finansal Ölçüler ve Tanımlar. Fiyat-kazanç oranı, pay başına kazanç, öz sermaye karlılık oranı, yıllık büyüme oranı gibi kavramların ne söylemek olduklarını öğrenin. Bunların nasıl hesaplandığını bilip farklı şirketleri bu ölçütleri kullanarak karşılaştırmak hayati önem taşımaktadır. Popüler pay Seçimi ve Zamanlama Metotları. temel çözümleme ve teknik analizlerin nasıl yapıldığını, farklarını ve hangisinin hangi yatırım stratejisi için en iyi seçenek olacağını bilmelisiniz. Borsadaki emir Çeşitleri. Borsa buyruğu limitli buyruk vakit koşullu buyruk ve yatırımcılar tarafından kullanılan diğer borsa emirlerini bilmeniz önemlidir. Bilgi ve risk toleransı birbirleriyle yakından ilişkilidir. Ünlü pay senedi yatırımcısı Warren Buffett’ın da dediği gibi “Risk, ne yaptığınızı bilmiyor olmanızdan kaynaklanan bir şeydir.” 5. Yatırımlarınızı Çeşitlendirin Warren Buffett gibi tecrübeli yatırımcılar risklerini tanımlayıp ölçmek adına mümkün olan tüm araştırmaları yapmanın özgüveniyle yatırımlarını çeşitlendirmeye gerek duymazlar. Tecrübeli yatırımcılar ayrıca pozisyonlarını tehlikeye fırlatma olasılığı olan potansiyel risklerin hepsini tespit edebilir ve büyük bir kayıp yaşamadan tüm birikimlerini nakde çevirebilirler. ABD’li iş adamı ve sanayici Andrew Carnegie’nin meşhur bir sözü vardır “En güvenli yatırım stratejisi tüm yumurtalarınızı bir sepete koyup o sepeti çok iyi korumaktır.” fakat unutmayın ki siz Buffett yahut Carnegie değilsiniz, özellikle de ilk yıllarınızda. Risk yönetiminin en çok kullanılan yöntemlerinden biri yatırımlarınızı, başka bir deyişle portföyünüzü çeşitlendirmektir. profesyonel yatırımcılar meydana gelebilecek muhtemel kötü bir vaziyette yatırımlarının hepsini etkilemesin ya da etkileyecekse de farklı derecelerde etkilesin diye farklı sektörlerdeki, bazen de farklı ülkelerdeki farklı şirketlerin pay senetlerini satın alırlar. Diyelim ki yatırım yaptığınızda kârınızın düzenli olarak büyüyeceğini öngördüğünüz beş farklı şirkete yatırım yaptınız. ama ne yazık ki vaziyetler değişecektir. Yılın nihayetinde yatırım yaptığınız şirketlerden ikisi (A ve B diyelim) iyi performans gösterip %25’er kâr getirmiş olsun. Farklı endüstrilerdeki 2 şirketin pay değeri (C ve D diyelim) %10 artmış ve beşinci şirketin (E) tüm varlığı büyük bir sebepten nakde çevrilmiş olsun. Bu vaziyette yaptığınız çeşitlilik yatırımınıza biraz değer kaybettirip, biraz da kazanç olarak dönse de yalnızca E’ye yatırım yapmış olsaydınız sonuç çok daha kötü olacaktı. Bu sebeple yatırımlarınızda çeşitlendirme son radde önemlidir. Son olarak borsa öğrenmeye nereden başlamanız gerektiği hakkında ilave düşünce almak için buradaki yazıya da mutlaka göz atmanızı tavsiye ederim. Okumaya devam edin: Tüm Zamanların En İyi Borsa Kitapları Wall Street nedir? Köle ticaretinden, Hisselere… Başarılı pay Senedi Yatırımcılarının Bile Yaptığı dört hata hisse Senedi Fiyatlarını Belirleyen 10 Faktör
loading...

Yorumunuzu Bırakın