Adam Smith’in Görünmez El’i neyi ifade eder?

AkademiBlogEkonomi İktisatçı Adam Smith'in Ulusların Zenginliği adlı kitabında yalnızca üç defa geçen "görünmez el" tabirinin neyi anlatım ettiği açıktır.
Adam Smith’in Görünmez El’i neyi ifade eder?Adam Smith’in Görünmez El’i neyi ifade eder?
Bilimsel ekonominin kurucusu kabul edilen Adam Smith, bugünkü şöhretini muhtemelen adını duyuran Milletlerin Zenginliğinin Doğası ve Nedenleri Üzerine Bir İnceleme adlı kitabına borçlu. Kitabı yazdığı dönemde büyük üne kavuşan İskoç iktisatçı Smith’in fikirleri iktisadın koca isimlerini etkilemekle kalmadı, ilk küreselleşme adımlarının da önünü açtı. Smith’in kitaplarında sıklıkla değil, en fazla birkaç kere bahsettiği bir şey var: görünmez el (İngilizcesi: Invisible hand). Onun bahsettiği görünmez el tabirinin çok kolay bir açıklaması mevcut Adam Smith’in “görünmez el” dediği şey nedir Görünmez el, Adam Smith’in 1759 yılında yazdığı, insanların kendi çıkarlarının peşinden sürüklendiği doğasını, etkileşimlerini ve ahlaki dürüstlüğünü incelediği Ahlaki Duygular Kuramı kitabında ilk defa kullandığı, kısaca arz-talep yasayı anlatım eden bir tabirdir. Smith, 1776’da yayınlanan meşhur eseri Ulusların Zenginliği adlı kitabında “görünmez el” tabirini ilginç fakat sadece üç kez kullanmıştır. Kısaca arz-talep yasayı anlatım eden görünmez el tabiri, arz-talebin bir toplumun tamamına nasıl çıkar sağladığını açıklıyor. Görünmez el prensibine göre, serbest bir piyasada bireylerin kendi çıkarlarıyla devinim etmesi yanlış olmadığı gibi bu durum hem toplumun tamamına yarar sağlıyor hem de herkesi zenginleştiriyor. İyi bir örnek için Martin Cooper ve insanlık için en faydalı buluş olarak nitelendirilen cep telefonunu ele alalım
Adam Smith’in Görünmez El’i neyi ifade eder?Adam Smith’in Görünmez El’i neyi ifade eder?
Günümüzde bugünkü haliyle iletişim sağlayan cep telefonları, 1973 yılında Martin Cooper tarafından ortaya çıkarıldı. 1977 yılında sınırlı olarak üretilen cihazlar bugün çağımızın en önemli teknolojik cihazları arasında yer almayı başardı. Martin Cooper, bu cihazları akça kazanmak, çok varsıl olmak ya da ünlü olup şu anda olduğu gibi adını tarihe kazımak için ortaya çıkardı. Büyük ihtimalle gerekçeleri bunlar, en azından biz böyle varsayalım. Görünmez el prensibine göre, Martin Cooper kendi çıkarlarıyla devinim etti ve kendi çıkarıyla devinim etmesi bir problem teşkil etmiyor. Sonrasında Cooper başta olmak üzere buluş sonrasında cep telefonu üreticileri de kazanmaya başladı. Üreticiler de istihdam sağladılar ve dahası cemiyet artık daha basit iletişime geçme imkanına sahip oldu. Daha bitmedi. Cooper’ın kazanç sağladığını gören diğerleri de daha iyi cep telefonları yapmak için kolları sıvadılar ve onlar da kazanç sağlamaya başladılar. Burada istihdam yeniden arttı. fakat görünmez el hala duruyor, bu sefer Cooper, rakiplerinden daha fazla aygıt satmak için fiyatları düşürdü. Bu süreç böyle devam ederken, tüketiciler bugün çok ucuza onlarca farklı özellikteki cep telefonunu satın alabildi. Görünmez el, Cooper’ı ödüllendirdi; oysa her vakit çok da cömert değildir Cooper örneğinde görünmez el, hem icatçıyı hem diğer üreticileri hem de toplumu bir şekilde ödüllendirdi. Oysaki görünmez el her vakit bu kadar cömert değildir ve her vakit ödüllendirmez. İlk defa 1977 yılında 2000 adetle piyasaya sürülen cep telefonlarına hiçbir şekilde talep olmasaydı görünmez el düştüğü bu yanılgı için Cooper’ı cezalandırabilirdi. Söz gelimi, görünmez el mekanizmasına göre insanlar kendi çıkarlarıyla toplumu düşünmeden devinim ederler ve elde etmeyi düşündükleri çıkarları fayda sağlama niyetiyle olmasa bile ister istemez tüm topluma menfaat sağlarlar. Okumaya devam edin: Paylaşım ekonomisi, yeni bir ekonomik sistemin başlangıcı olabilir m...
loading...

Yorumunuzu Bırakın